Co wchodzi w skład termomodernizacji?

Redakcja 2026-01-13 22:34 | Udostępnij:

Zimowe rachunki za ogrzewanie, które pochłaniają sporą część budżetu, a mimo to w domu wciąż chłód – to frustracja wielu właścicieli budynków. Termomodernizacja oferuje realną ulgę, obejmując przede wszystkim audyt energetyczny jako punkt startowy, ocieplenie przegród zewnętrznych dla lepszej izolacji oraz wymianę źródeł ciepła z montażem OZE. Te kroki nie tylko obniżają zużycie energii, ale też otwierają drzwi do dotacji i ulg podatkowych, czyniąc inwestycję opłacalną. Rozłożymy to na części, byś zrozumiał, co dokładnie wchodzi w skład takiego procesu i jak go zaplanować krok po kroku.

co wchodzi w skład termomodernizacji

Audyt energetyczny budynku

Audyt energetyczny stanowi fundament każdej termomodernizacji, dokładnie diagnozując stan budynku pod kątem strat ciepła. Specjalista mierzy grubość izolacji ścian, sprawdza szczelność okien i analizuje wydajność instalacji grzewczej. Na podstawie tych danych powstaje raport z rekomendacjami, wskazującymi priorytety prac. Koszt audytu, choć początkowy, zwraca się szybko dzięki precyzyjnemu planowi oszczędności. W kontekście dotacji programy jak Czyste Powietrze często wymagają tego dokumentu jako warunku dofinansowania.

Podczas audytu stosuje się termowizję, by zlokalizować mostki termiczne – miejsca największej ucieczki ciepła. Pomiar przepuszczalności powietrza blower door testem ujawnia nieszczelności w konstrukcji. Audyt obejmuje też analizę zużycia energii historycznego, porównując je z normami. Wynik to nie tylko lista defektów, ale symulacja efektów po modernizacji, z prognozami obniżki rachunków nawet o 50 procent. Dla starszych budynków to nieocenione narzędzie do uniknięcia błędnych decyzji.

Raport audytowy dzieli się na części: opisową, obliczeniową i graficzną. Zawiera kalkulacje zapotrzebowania na ciepło przed i po pracach. Wskazuje materiały izolacyjne o odpowiedniej lambda, pasujące do przegród zewnętrznych. Dla inwestorów kluczowe są załączniki do wniosków o ulgi podatkowe, jak ulga termomodernizacyjna. Audyt musi być wykonany przez certyfikowanego biegłego, co gwarantuje wiarygodność danych.

Zobacz także: Modernizacja definicja w prawie budowlanym – kluczowe pojęcia

Etapy audytu w praktyce

  • Badanie wizualne i pomiar geometryczny budynku.
  • Termografia podczerwieni w warunkach stabilnych termicznie.
  • Test szczelności powietrznej z obliczeniami wymiany powietrza.
  • Analiza instalacji i symulacje komputerowe efektywności.
  • Opracowanie raportu z wariantami modernizacji i kosztami.

Ocieplenie przegród zewnętrznych

Ocieplenie przegród zewnętrznych to rdzeń termomodernizacji, redukujący straty ciepła przez ściany, dach i fundamenty budynku. Stosuje się styropian grafitowy lub wełnę mineralną o współczynniku lambda poniżej 0,035 W/mK. Systemy lekkie mokre z tynkiem akrylowym zapewniają trwałość na dekady. Prace zaczynają się od przygotowania podłoża, usuwania luźnych elementów i gruntowania. Efektem jest spadek zapotrzebowania na ogrzewanie o 30-40 procent, co szybko amortyzuje nakłady.

Ściany zewnętrzne ociepla się warstwą 15-25 cm, zależnie od audytu. Dach wymaga izolacji między krokwiami i pod nimi, unikając mostków termicznych. Stropodachy dostają płyty PIR lub poliuretan otwartokomórkowy dla lepszej paroizolacji. Podłogi na gruncie izoluje się styrodurem XPS pod wylewką. Te materiały różnią się ceną i skutecznością, ale wszystkie kwalifikują się do dotacji na termomodernizację.

Wykonawstwo wymaga rusztowań i ekip z doświadczeniem w ETICS. Kontrola wilgotności podczas schnięcia zapobiega pleśni. Po ociepleniu następuje malowanie elewacji paroprzepuszczalnymi farbami silikonowymi. Dla budynków zabytkowych stosuje się metody bezinwazyjne, jak natrysk pianki. Korzyści wykraczają poza rachunki – poprawa mikroklimatu wewnątrz budynku.

Zobacz także: Modernizacja instalacji CO w programie Czyste Powietrze 2025

Porównanie materiałów izolacyjnych

Modernizacja instalacji grzewczej

Modernizacja instalacji grzewczej eliminuje nieefektywne kotły węglowe czy gazowe na rzecz pomp ciepła lub kotłów kondensacyjnych. Pompy powietrzne osiągają COP powyżej 4, co oznacza cztery kWh ciepła z jednej zużytej elektrycznej. Wymiana obejmuje demontaż starego systemu i montaż buforów ciepła z regulacją pogodową. Dla budynków po ociepleniu wystarczy moc 50-70 W/m². Dotacje pokrywają do 90 procent kosztów, zależnie od dochodów właściciela.

Instalacja c.o. optymalizuje się przez regulację hydrauliczną i termostatyczne zawory. Kotły biomasowe z automatycznym podajnikiem stają się alternatywą dla OZE. Przewody izoluje się rurkami z kauczku syntetycznego, minimalizując straty w rozprowadzeniu. Po modernizacji spada emisja CO2 o połowę, poprawiając jakość powietrza wokół budynku. Proces wymaga projektu zgodnego z normą PN-EN 12831.

Hybrydowe systemy łączą pompę ciepła z kotłem gazowym dla szczytowych obciążeń. Sterowanie inteligentne via app pozwala na zdalną optymalizację. Dla domów jednorodzinnych kluczowa jest integracja z istniejącą instalacją podłogową. Ulga termomodernizacyjna odlicza wydatki od podatku dochodowego bez limitu. Efektywność rośnie po audycie, wskazującym na potrzebę wymiany wymienników ciepła.

Modernizacja wentylacji rekuperacyjnej

Modernizacja wentylacji rekuperacyjnej odzyskuje do 95 procent ciepła z powietrza wywiewanego, zapobiegając kondensacji i stratom. Centrala z wymiennikiem glikolowym lub entalpicznym montowana jest w pomieszczeniu technicznym. Kanały sztywne PCV o średnicy 75-200 mm prowadzą do wszystkich kondygnacji budynku. Gęste filtry PM2.5 chronią przed zanieczyszczeniami zewnętrznymi. System redukuje wilgotność, eliminując grzyby w słabo wentylowanych przestrzeniach.

Projekt wentylacji uwzględnia liczbę wymian powietrza godzinowo, minimum 30 m³/h na osobę. Rekuperator z bypassem letnim chłodzi pasywnie w upały. Dla istniejących budynków stosuje się mikrorekuperatory w łazienkach. Koszty spadają dzięki dotacjom na OZE, klasyfikującym rekuperację jako element kompleksowy. Po instalacji spada zużycie energii na wentylację mechaniczna o 80 procent.

Konserwacja obejmuje czyszczenie wymiennika co rok i wymianę filtrów kwartalnie. Hałas redukuje się przez tłumiki akustyczne w kanałach. Integracja z systemem grzewczym umożliwia dogrzewanie powietrza nawiewnego. Dla budynków pasywnych rekuperacja jest obowiązkowa wg norm. Poprawa komfortu termicznego odczuwalna natychmiast po uruchomieniu.

Korzyści rekuperacji w liczbach

  • Odzysk ciepła: 85-95%.
  • Obniżka rachunków: 20-30%.
  • Redukcja wilgoci: do 50%.
  • Żywotność: 15-25 lat.

Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej

Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej na modele o Uw poniżej 0,8 W/m²K blokuje ucieczkę ciepła przez szyby. Profile sześciokomorowe z potrójnymi szybami niskoemisyjnymi argonowymi zapewniają izolację. Drzwi zewnętrzne z przegrodą termiczną i uszczelkami trzysiecznymi osiągają Ud 1,0. Montaż na ciepłym ramieniu eliminuje mostki przy ościeżach. Dla budynków energooszczędnych pasują okna passive house z certyfikatem.

Demontaż starych ram wymaga ostrożności, by nie uszkodzić muru. Nowe okna kalibruje się laserowo dla idealnej pionu. Rolety zewnętrzne z izolacją piankową potęgują efekt. Drzwi garażowe segmentowe z panelem PU ocieplają wjazd. Dotacje refundują do 50 procent, po audycie potwierdzającym potrzebę wymiany. Szczelność testuje się po montażu anemonometrem.

Wybór szyb uglowanych redukuje zyski słoneczne latem. Okucia z mikrowentylacją zapobiegają kondensacji. Dla dużych przeszkleń stosuje się nawiewniki higrosterowane. Ulgi podatkowe obejmują faktury za stolarkę bez VAT. Poprawa akustyki to bonus dla budynków przy drogach.

Uszczelnianie mostków termicznych

Uszczelnianie mostków termicznych eliminuje zimne punkty w konstrukcji budynku, gdzie izolacja jest przerwana. Termowizja z audytu wskazuje je na wieńcach, nadprożach i fundamentach. Pianka poliuretanowa niskoprężna wstrzykiwana w szczeliny wypełnia ubytki bez demontażu. Taśmy uszczelniające EPDM wokół ram okien blokują infiltrację powietrza. Redukcja strat nawet o 20 procent bez dużych nakładów.

Wieńce stropowe ociepla się od zewnątrz paskami styropianu frezowanego. Płyty fundamentowe podlewa się betonem zbrojonym izolacją poziomą. Mostki w dachu likwiduje się wełną wzdłuż krokwi. Dla stropów drewnianych stosuje się folie paroizolacyjne z klejem. Prace precyzyjne wymagają rusztowań i kontroli wilgotności.

Po uszczelnieniu powtórna termografia weryfikuje skuteczność. Materiały muszą być paroprzepuszczalne, by uniknąć kondensatu. Integracja z ociepleniem przegród potęguje efekty. Dotacje na kompleks termomodernizacji obejmują te detale. Dłuższa żywotność konstrukcji dzięki mniejszym naprężeniom termicznym.

Montaż instalacji OZE

Montaż instalacji OZE, jak fotowoltaika czy pompy ciepła, wieńczy termomodernizację, czyniąc budynek samowystarczalnym energetycznie. Panele monokrystaliczne o mocy 400 Wp montuje się na dachu południowym pod kątem 35 stopni. Inwerter hybrydowy magazynuje nadwyżki w bateriach litowo-jonowych. Dla gruntowych pomp ciepła wierci się sondy głębinowe do 150 m. Systemy kwalifikują się do najwyższych dotacji, do 70 procent kosztów.

Fotowoltaika 5-10 kWp pokrywa zapotrzebowanie roczne gospodarstwa domowego. Kolektory słoneczne z glikolem wspomagają c.w.u. Turbiny wiatrowe małe dla wiejskich lokalizacji. Magazyny energii stabilizują sieć. Prosument z net-billingiem zarabia na sprzedaży nadwyżek. Audyt określa optymalną moc instalacji.

Instalacja wymaga zgłoszenia do operatora sieci i projektu elektrycznego. Bezpieczeństwo zapewniają zabezpieczenia DC i AC. Dla pomp ciepła dolne źródło to zbiornik buforowy lub studnia. Ulgi podatkowe odliczają całość wydatków. Redukcja śladu węglowego budynku o 80 procent po pełnej termomodernizacji.

Co wchodzi w skład termomodernizacji? – Pytania i odpowiedzi

  • Co dokładnie wchodzi w skład termomodernizacji budynku?

    Termomodernizacja obejmuje kompleksowy zestaw działań: ocieplenie przegród zewnętrznych (ściany, dach, stropodach), wymianę okien i drzwi na modele o niskim współczynniku Uw, modernizację systemu grzewczego (np. pompy ciepła, kotły kondensacyjne), instalację rekuperatorów oraz audyt energetyczny jako punkt wyjścia.

  • Jakie prace izolacyjne wykonuje się w ramach termomodernizacji?

    Podstawowym elementem jest ocieplenie przegród zewnętrznych budynku za pomocą materiałów izolacyjnych o wysokiej wydajności, w tym ścian zewnętrznych, dachu i stropodachu, oraz uszczelnianie mostków termicznych i poprawa szczelności powietrznej.

  • Czy modernizacja systemu grzewczego należy do termomodernizacji?

    Tak, obejmuje wymianę kotłów na efektywne źródła ciepła jak pompy ciepła czy kotły kondensacyjne, optymalizację instalacji centralnego ogrzewania oraz montaż instalacji OZE, co znacząco zmniejsza zużycie energii.

  • Jaka jest rola audytu energetycznego w termomodernizacji?

    Audyt energetyczny jest niezbędnym pierwszym krokiem: analizuje zużycie energii, identyfikuje słabe punkty budynku i wskazuje konkretne działania oszczędnościowe, umożliwiając zaplanowanie sekwencji prac z uwzględnieniem dotacji.